Oddając krew lub jej składniki, chcesz realnie pomóc pacjentom. Czasem jednak, mimo najlepszych intencji Dawcy, pobrana krew lub jej część nie może zostać wykorzystana do celów leczniczych. Jedną z przyczyn może być tzw. osocze lipemiczne.
Osocze to płynna część krwi. Prawidłowo powinno mieć jasnożółty, przejrzysty wygląd. Osocze lipemiczne zawiera natomiast nadmierną ilość tłuszczów, głównie trójglicerydów, przez co staje się mleczne i mętne. Takie osocze może utrudniać lub uniemożliwiać wykonanie niezbędnych badań laboratoryjnych, w tym badań w kierunku chorób zakaźnych. W takiej sytuacji krew lub jej składniki nie zostaną zakwalifikowane do przetoczenia i muszą zostać zutylizowane.
W przypadku krwi pełnej lipemii zazwyczaj nie można stwierdzić w trakcie samego pobierania. Po oddaniu krew trafia do dalszego opracowania. Dopiero po odpowiednim przygotowaniu i odwirowaniu można ocenić wygląd osocza. Jeśli osocze jest wyraźnie lipemiczne, pobrana krew nie może być wykorzystana do celów leczniczych i zostanie przekazana do utylizacji
W przypadku pobierania płytek krwi metodą aferezy, zmieniony wygląd osocza może być zauważony już w trakcje pobierania próbki przed zabiegiem. W tej sytuacji płytki krwi nie będą pobierane.
Najczęstsze przyczyny lipemii
Do wystąpienia lipemii mogą przyczynić się przede wszystkim:
- spożycie tłustego posiłku przed donacją lub w dniu poprzedzającym oddanie krwi,
- spożycie alkoholu dzień wcześniej,
- zaburzenia metaboliczne, np. podwyższony poziom trójglicerydów lub cukrzyca,
- niektóre leki i choroby przewlekłe.
Jak zapobiec lipemii?
Aby zwiększyć szansę, że Twoja donacja będzie mogła zostać w pełni wykorzystana:
- unikaj tłustych potraw co najmniej 12 godzin przed oddaniem krwi,
- nie pij alkoholu co najmniej 24 godziny przed donacją, a najlepiej 48 godzin wcześniej,
- w dniu oddania krwi zjedz lekkostrawny, niskotłuszczowy posiłek,
- pij dużo wody,
- unikaj ciężkostrawnych dań, fast foodów, smażonych potraw i tłustych przekąsek.
Dobrym wyborem przed oddaniem krwi będzie np. pieczywo z chudą wędliną, dżemem lub miodem, owsianka na wodzie, banan, lekka kanapka, herbata lub woda.
Należy unikać jajecznicy na boczku, kiełbasy, tłustych serów, majonezu, potraw smażonych i dań typu fast food.