Jak oddać krew? Poradnik krok po kroku

Zanim zdecydujesz się oddać krew, upewnij się, że spełniasz podstawowe warunki.

Krew może oddać osoba, która:

• ma od 18 do 65 lat (w przypadku dawcy pierwszorazowego górna granica wieku to 60 lat)
• jest zdrowa i czuje się dobrze,
• waży co najmniej 50 kg.

Możesz również rozwiązać test kwalifikacyjny, który pomoże sprawdzić, czy możesz zostać krwiodawcą.

Co ważne – nie musisz znać swojej grupy krwi. Jest ona sprawdzana każdorazowo podczas oddawania krwi.

Istnieją także sytuacje, które mogą czasowo lub trwale wykluczyć z oddania krwi, np.:

• niektóre choroby,
• przyjmowanie określonych leków,
• przebyte niedawno zabiegi medyczne,
• tatuaż i kolczykowanie,
• ryzykowne zachowania zdrowotne.

Każdy przypadek jest oceniany indywidualnie podczas kwalifikacji lekarskiej.

Jednak, by jak najlepiej przygotować się do oddania krwi, warto wcześniej samemu sprawdzić możliwe przyczyny dyskwalifikacji – zebraliśmy je w formie wygodnej do przeglądania listy.

Sprawdź przeciwwskazania do oddania krwi.

Warto również pamiętać, że na możliwość oddania krwi może mieć wpływ niedawna podróż zagraniczna, zwłaszcza do regionów zagrożonych wystąpieniem chorób zakaźnych.

Sprawdź aktualną sytuację epidemiologiczną.

Odpowiednie przygotowanie sprawia, że donacja przebiega bezpiecznie i komfortowo.

Przed oddaniem krwi:

• wyśpij się i wypocznij,
• zjedz lekki, niskotłuszczowy posiłek (kanapki, owsianka, chudy nabiał, drób, owoce) około 2 godziny przed wizytą – nie należy przychodzić na czczo,
• unikaj tłustych potraw – ich zjedzenie wpływa na podwyższenie poziomu tłuszczów (lipidów) w krwioobiegu, co będzie skutkowało wykluczeniem oddanej krwi z użytku i skierowanie jej do zniszczenia,

• pij dużo płynów – najlepiej wodę, herbatę lub soki,
• nie spożywaj alkoholu w dniu donacji i dniu ją poprzedzającym,
• ogranicz palenie papierosów,
• zabierz dokument tożsamości (dowód osobisty lub paszport),
• ubierz koszulkę lub bluzkę z krótkim rękawem, aby łatwo odsłonić ramię,
• unikaj intensywnego wysiłku fizycznego (np. trening, ciężka praca fizyczna, sauna).

Jeśli wybierasz się na akcję wyjazdową, zabierz ze sobą coś do picia oraz niewielką przekąskę – przyda się, jeśli trzeba będzie dłużej poczekać na donację.

Możesz przyjść z osobą towarzyszącą, jednak w placówkach Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Katowicach obowiązują następujące zasady:

• dzieci oraz osoby wymagające opieki mogą przebywać na terenie placówki wyłącznie pod opieką osoby dorosłej, która w danym dniu nie planuje oddania krwi,
• dzieci oraz osoby postronne nie wchodzą do gabinetów lekarskich ani na sale pobrań.

Zasady te obowiązują w siedzibie głównej w Katowicach, wszystkich Terenowych Oddziałach oraz podczas akcji wyjazdowych (w ambulansach).

Jeśli planujesz oddać krew po raz pierwszy zalecamy, by zaplanować wizytę na godziny poranne. Przyjdź wcześniej i daj sobie czas na odpowiednie przygotowanie do oddania krwi oraz odpoczynek po jej oddaniu.

Krew można oddać:

• w siedzibie głównej RCKiK w Katowicach,
• w Terenowych Oddziałach,
• w krwiobusach podczas akcji wyjazdowych.

Sprawdź harmonogram akcji wyjazdowych.

W punktach stacjonarnych istnieje możliwość rejestracji internetowej na oddanie krwi.

W poniedziałki, czwartki i soboty rejestracja internetowa jest obowiązkowa – przyjmowane są wyłącznie osoby wcześniej zapisane.

Podczas rejestracji:

• wpisz prawidłowe dane,
• zapamiętaj kod rezerwacji.

Jeśli nie możesz przyjść na umówioną wizytę – odwołaj ją poprzez link w wiadomości e-mail. W ten sposób zwalniasz termin dla innych dawców.

Zarejestruj się przez internet

UWAGA! W ambulansach nie ma możliwości wcześniejszej rezerwacji wizyty – dawcy są rejestrowani według kolejności przybycia.

Po przybyciu do miejsca pobierania krwi rozpocznij wizytę od rejestracji.

Każdy Dawca przed oddaniem krwi wypełnia kwestionariusz medyczny, który zawiera pytania dotyczące m.in.:

• stanu zdrowia,
• przebytych chorób,
• przyjmowanych leków,
• stylu życia,
• podróży zagranicznych.

Bardzo ważne jest, aby udzielać szczerych i zgodnych z prawdą odpowiedzi. Pozwala to lekarzowi ocenić, czy oddanie krwi jest bezpieczne zarówno dla Dawcy, jak i dla przyszłego Biorcy.

Na tym etapie pobierana jest niewielka próbka krwi do badań laboratoryjnych.
Badanie trwa tylko chwilę.

Po wypełnieniu ankiety odbywa się rozmowa z lekarzem oraz badanie kwalifikacyjne.

Przed wejściem do gabinetu:

• przygotuj dokument tożsamości,
• odsłoń ramię do pomiaru ciśnienia,
• upewnij się, że kwestionariusz został wypełniony w całości.

Podczas kwalifikacji wykonywane są m.in.:

• pomiar ciśnienia tętniczego,
• oznaczenie poziomu hemoglobiny,
• ocena ogólnego stanu zdrowia.

Na podstawie wyników badań oraz wywiadu medycznego lekarz podejmuje decyzję o dopuszczeniu do donacji.

Lekarz kieruje się aktualnymi „Rekomendacjami i zasadami kwalifikacji dawców krwi” opracowanymi przez Narodowe Centrum Krwi we współpracy z Instytutem Hematologii i Transfuzjologii. Najważniejsze jest zawsze bezpieczeństwo Dawcy i Biorcy krwi.

Po zakwalifikowaniu przechodzisz do sali poboru krwi.

Najczęściej oddaje się 450 ml krwi pełnej, a sam pobór trwa około 10 minut.

Podczas donacji:

• siedzisz lub leżysz w wygodnym fotelu,
• personel medyczny kontroluje cały proces,
• wykorzystywany jest jednorazowy, sterylny sprzęt.

Oddawanie krwi jest w pełni bezpieczne i nie ma ryzyka zakażenia.

Po zakończeniu pobrania nieprzerwanie uciskaj miejsce wkłucia przez około 5-10 minut na wyprostowanej ręce – dzięki temu zmniejszysz ryzyko powstania siniaka.

Krew pełną można oddawać regularnie:

• mężczyźni – maksymalnie 6 razy w roku,
• kobiety – maksymalnie 4 razy w roku.

Przeczytaj więcej o przerwach między oddawaniem krwi i jej składników.

Płytki krwi są szczególnie potrzebne pacjentom m.in.: z chorobami nowotworowymi i po przeszczepach. Oddawanie płytek krwi trwa około 1 godziny i odbywa się przy użyciu separatora komórkowego.

W RCKiK w Katowicach przyjętą praktyką jest, że osoba chcąca oddawać płytki krwi powinna wcześniej co najmniej trzy razy oddać krew pełną. Pozwala to ocenić reakcję organizmu dawcy oraz poziom płytek krwi.

Aby oddać płytki krwi:

• zalecany optymalny poziom płytek powinien wynosić co najmniej 200 tys./µl,
• ważny jest także dobry stan żył.

Jeśli chcesz oddawać płytki krwi, poinformuj o tym personel podczas kolejnej wizyty.

Po oddaniu krwi otrzymasz:

• zaświadczenie o oddaniu krwi,
• zwrot kosztów przejazdu (tylko w przypadku oddawania krwi w siedzibie w Katowicach oraz Terenowych Oddziałach),
• pakiet regeneracyjny.

Oddanie krwi to wysiłek dla organizmu, dlatego ważna jest regeneracja.

Po donacji:

• odpocznij jeszcze chwilę w punkcie pobrań,
• wypij coś słodkiego, możesz też zjeść przekąskę.

W dniu oddania krwi:

• unikaj wysiłku fizycznego i dźwigania,
• pij więcej płynów niż zwykle,
• nie spożywaj alkoholu,
• pozostaw opatrunek na ręce przez kilka godzin,
• unikaj sauny i gorących kąpieli,
• nie pal papierosów przez 1–2 godziny,
• unikaj jazdy rowerem lub motocyklem bezpośrednio po donacji.

Jeśli poczujesz się słabo:

• poinformuj osobę znajdującą się w pobliżu, że oddawałeś krew,
• połóż się i unieś nogi powyżej poziomu głowy.

Jeżeli objawy pojawią się po opuszczeniu punktu pobrań – skontaktuj się z lekarzem.

Wokół krwiodawstwa narosło wiele mitów i nieporozumień. Zebraliśmy je w jednym miejscu, aby rozwiać najczęstsze wątpliwości.

Sprawdź fakty i mity o oddawaniu krwi.